← Powrót do wszystkich źródeł

Geneteka to centralna baza indeksów metrykalnych prowadzona przez Polskie Towarzystwo Genealogiczne (PTG) w ramach tej samej rodziny serwisów co Skanoteka. Jest jednym z podstawowych narzędzi pracy każdego genealoga zajmującego się polskimi rodzinami. Zawiera miliony indeksów aktów urodzeń, małżeństw i zgonów, pochodzących z ksiąg parafialnych i urzędów stanu cywilnego z tysięcy parafii w całej Polsce.

Baza tworzona jest w sposób społecznościowy — przez regionalnych koordynatorów i wolontariuszy — co oznacza, że jej zakres różni się w zależności od województwa, parafii i okresu. W wielu regionach Geneteka oferuje nie tylko podstawowe dane z aktu, ale także informacje o rodzicach, świadkach, chrzestnych, wieku, zawodzie czy miejscu zamieszkania.

Geneteka nie udostępnia skanów dokumentów — jej rolą jest precyzyjne wskazanie aktu, który następnie należy odszukać w archiwum, Skanotece, Szukaj w Archiwach lub FamilySearch.

Jak działa i co można znaleźć

Wyszukiwanie odbywa się po nazwisku, z możliwością zawężenia do wybranego województwa, powiatu, parafii lub USC, rodzaju aktu (urodzenia, małżeństwa, zgony) oraz zakresu lat. Serwis udostępnia też osobne podstrony pokazujące, jakie zasoby zostały już opracowane („Opracowane zasoby”), które są aktualnie w trakcie indeksacji przez wolontariuszy („Zasoby w trakcie indeksacji”) oraz kto koordynuje indeksację w poszczególnych regionach („Autorzy indeksów”).

W zależności od regionu i stopnia indeksacji w indeksie można znaleźć:

• imiona i nazwiska osób z aktu, dane rodziców i małżonków,
• wiek, zawód, miejsce zamieszkania,
• nazwiska świadków i chrzestnych,
• informację o parafii lub USC oraz zakresie lat, dla których wykonano indeksy,
• bezpośrednie linki do skanów, jeśli są dostępne w innych serwisach (np. w Skanotece czy Szukaj w Archiwach).

Geneteka umożliwia również przeszukiwanie wariantów nazwisk, co jest kluczowe przy różnicach zapisu w XIX w. — zarówno w wyniku rusyfikacji i germanizacji, jak i zwykłej niekonsekwencji pisowni.

Dla kogo?

Ten zasób może być szczególnie przydatny dla osób, które:

• dopiero zaczynają badania genealogiczne — jako pierwszy krok do zlokalizowania aktów,
• są zaawansowanymi badaczami, którzy chcą szybko zlokalizować konkretne akty,
• badają przodków z terenów całej Polski oraz dawnych ziem zaborowych,
• pracują z metrykami rzymskokatolickimi, ewangelickimi, greckokatolickimi i żydowskimi,
• chcą się zorientować, gdzie i z jakiego okresu w ogóle istnieją zachowane księgi.

Wskazówki eksperckie

• Zawsze sprawdzaj zakres lat i kompletność indeksów. Brak wyniku nie oznacza braku aktu — może oznaczać, że dany rocznik po prostu nie został jeszcze zindeksowany.
• Korzystaj z wyszukiwania wojewódzkiego, nie tylko ogólnopolskiego. Pozwala to szybciej wychwycić lokalne linie rodzinne i uniknąć zgubienia wyniku wśród tysięcy trafień o tym samym nazwisku.
• Nie wiesz jeszcze, do jakiej parafii należała miejscowość przodka? Zacznij od Katalogu Zasobów Metrykalnych — prowadzi wprost do indeksów tej parafii w Genetece, z zakresem lat osobno dla urodzeń, ślubów i zgonów, więc nie musisz szukać właściwej parafii ręcznie.
• Sprawdzaj świadków i chrzestnych. To często bliscy krewni, którzy pomagają potwierdzić tożsamość osoby.
• Nazwiska wpisuj w kilku wariantach. Szczególnie ważne przy nazwiskach z literami ł, ó, ń, niemieckimi umlautami lub rusyfikacją.
• Łącz Genetekę ze Skanoteką i Szukaj w Archiwach. To najczęstszy i najskuteczniejszy workflow genealogiczny: znajdź akt w Genetece, obejrzyj skan w Skanotece, lub w Szukaj w Archiwach
• Jeśli badania dotyczą regionu słabo zindeksowanego, sprawdź projekty lokalne. Regionalne bazy (np. PomGenBaza, Poznan Project) bywają dokładniejsze niż indeks ogólnopolski dla danego obszaru.
• Rozważ wolontariat. Indeksowanie własnego regionu to najszybszy sposób pogłębienia wiedzy genealogicznej i przyspieszenia prac nad interesującym Cię obszarem.

Poznaj również

• Katalog Zasobów Metrykalnych — baza danych teleadresowych i informacji o zasobach niemal 12 tysięcy polskich parafii, prowadzona przez PTG. Każda karta parafii linkuje bezpośrednio do jej indeksów w Genetece.
• Geneszukacz — wyszukiwarka PTG przeszukująca jednocześnie Genetekę i inne bazy tej samej rodziny serwisów (m.in. Straty, Legiony, Deklarację), przydatna, gdy szukane nazwisko może pojawić się w kilku bazach naraz.