← Powrót do wszystkich źródeł

FamilySearch prowadzi organizacja non-profit założona 1 listopada 1894 r. w Salt Lake City jako Genealogical Society of Utah (Towarzystwo Genealogiczne Utah), z inicjatywy Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (Kościoła mormonów) — dziś FamilySearch działa jako Dział Historii Rodzin (Family History Department) tego Kościoła i pozostaje największą organizacją genealogiczną na świecie. Mikrofilmowanie dokumentów genealogicznych rozpoczęto już w 1938 r., a w 1963 r. zgromadzony zasób mikrofilmów przeniesiono do specjalnie zbudowanego, klimatyzowanego magazynu w Granite Mountain pod Salt Lake City, gdzie kopie zapasowe przechowywane są do dziś.

Strona FamilySearch.org działa od maja 1999 r. — już kilka dni po starcie odnotowała ok. 100 mln odwiedzin, co zmusiło twórców do czasowego limitowania dostępu. Family Tree, dzisiejsze narzędzie do wspólnego budowania drzewa genealogicznego, powstało w obecnej, ogólnodostępnej formie w 2013 r. (wcześniej, od 2009 r., działało jako „New FamilySearch”, dostępne tylko dla członków Kościoła). Choć konto jest wymagane, dostęp do zasobów FamilySearch pozostaje bezpłatny — organizacja prowadzi też sieć tysięcy lokalnych centrów (FamilySearch Centers) w kilkudziesięciu krajach, gdzie można uzyskać pomoc badawczą oraz wgląd do materiałów o ograniczonym dostępie online.

Katalog FamilySearch (dawniej Family History Library Catalog), którego dotyczy ten wpis, to spis wszystkich zasobów przechowywanych przez FamilySearch i jego bibliotekę w Salt Lake City — ksiąg metrykalnych, spisów ludności, ksiąg kościelnych, książek, periodyków i opracowań rodzinnych — niezależnie od tego, czy dany materiał jest już zdigitalizowany, czy dostępny tylko na mikrofilmie lub mikrofiszy. To coś innego niż ogólna wyszukiwarka rekordów FamilySearch: katalog opisuje zasób, a wyszukiwarka przeszukuje zindeksowaną treść już opracowanych kolekcji.

Jak działa i co można znaleźć

Katalog przeszukuje się na osiem różnych sposobów: według miejsca (Places), nazwiska (Surnames), tytułu (Titles), autora (Authors), tematu (Subjects), słów kluczowych (Keywords), sygnatury (Call Number) oraz numeru mikrofilmu lub mikrofiszy (Film/Fiche Number). Wyszukiwanie po miejscu jest najczęściej używane w genealogii — warto pamiętać, że przy braku wyników na poziomie miejscowości trzeba spróbować wyższego poziomu administracyjnego (powiat, województwo, kraj) oraz sprawdzić nazwy historyczne, bo katalog zwykle posługuje się nazwą używaną w danym okresie, nie współczesną. Można też łączyć kilka typów wyszukiwania naraz (np. nazwisko i słowo kluczowe), żeby zawęzić bardzo liczne wyniki.

Kolekcja dla Polski obejmuje setki tysięcy skanów i miliony rekordów związanych z terenami dzisiejszej Polski oraz dawnych ziem polskich, w tym Kresów, Prus, Śląska, Pomorza i Galicji. Zawiera zarówno zdjęcia ksiąg metrykalnych, jak i indeksy, katalogi archiwów, rejestry miejscowości oraz filmy mikrofilmowe, które często są jedynym dostępnym zapisem dla parafii lub USC, których księgi nie zachowały się w Polsce lub nie zostały zdigitalizowane.

Wśród materiałów znajdują się:

• skany ksiąg metrykalnych: urodzenia, małżeństwa, zgony (katolickie, prawosławne, ewangelickie, żydowskie),
• księgi USC z XIX i XX wieku,
• rejestry mieszkańców, spisy ludności, dokumenty meldunkowe,
• filmy mikrofilmowe z ksiąg już nieistniejących w Polsce,
• katalog miejscowości i parafii — z informacją, gdzie znajdują się zachowane księgi,
• indeksy powiązane z projektami wolontariuszy (FamilySearch Indexing),
• uzupełnienia niedostępne w innych bazach: akta wojskowe, spisy podatkowe, dokumenty gminne, akta sądowe i majątkowe.

Dla kogo?

Ten zasób może być szczególnie przydatny dla osób, które:

• badają rodziny z dowolnego regionu Polski i dawnych ziem polskich,
• chcą dotrzeć do skanów ksiąg jeszcze niedostępnych w polskich archiwach,
• badają Kresy i tereny, gdzie dokumentacja została zniszczona lub rozproszona,
• chcą korzystać z indeksów i filmów bez konieczności fizycznej wizyty w archiwum,
• zaczynają badania — kolekcje FamilySearch świetnie wskazują, gdzie szukać dalej.

Wskazówki eksperckie

• Używaj katalogu (Catalog), nie tylko wyszukiwarki. Część ksiąg nie jest zindeksowana — znajdują się tylko w formie filmów i trzeba je otworzyć ręcznie, przeglądając strona po stronie.
• Zwracaj uwagę na ikonki dostępu: aparat oznacza skany dostępne online, klucz to dostęp tylko w Centrach Historii Rodziny, brak ikonki oznacza materiał wyłącznie na mikrofilmie.
• Szukaj po nazwach historycznych. FamilySearch zwykle używa dawnych form nazw miejscowości — szczególnie istotne dla Kresów i terenów zaborowych.
• Przy wyszukiwaniu po miejscu nie wpisuj słowa „powiat” ani „county”. To zwykle daje zero wyników — wpisz samą nazwę miejscowości lub jednostki.
• Jeśli brak wyników na poziomie miejscowości, spróbuj wyższego szczebla. Katalog grupuje rekordy obejmujące kilka miejscowości na poziomie powiatu, a rekordy obejmujące kilka powiatów na poziomie województwa czy kraju.
• Łącz różne typy wyszukiwania. Wyszukiwanie po nazwisku w połączeniu ze słowem kluczowym (np. nazwą miejscowości) potrafi zawęzić tysiące wyników do kilku.
• Sprawdzaj sąsiednie parafie. Często metryki z kilku wsi były prowadzone razem.
• Porównuj z polskimi źródłami. FamilySearch bywa pełniejszy w latach z lukami w Szukaj w Archiwach.
• Pobieraj całe filmy, gdy pracujesz nad jedną rodziną. Pozwala to analizować kontekst, świadków i członków społeczności.
• Jeśli skan jest niewyraźny, użyj opcji „invert colors”. Często działa lepiej niż zwykłe przybliżenie.
• Nie sugeruj się jedną indeksacją. Warto przejrzeć ręcznie kilka sąsiadujących stron — błędy w indeksach są częste.

Proponowane poradniki FamilySearch

wyłącznie po angielsku — brak wersji polskojęzycznej tych artykułów):

• Introduction to the FamilySearch Catalog — podstawowe wprowadzenie: czym jest katalog, jak się różni od wyszukiwarki rekordów, jak sprawdzić dostępność pozycji.
• Using the FamilySearch Catalog — praktyczny poradnik wyszukiwania: jak działają poszczególne typy wyszukiwania i na co zwracać uwagę przy wyszukiwaniu po miejscu i nazwisku.
• Poland Genealogy — główny portal wiki FamilySearch dla Polski, z odnośnikami do wszystkich poniższych i map historycznych podziałów administracyjnych.
• Poland Getting Started — poradnik dla początkujących badających polskie korzenie.
• Poland Record Finder — narzędzie pomagające dobrać właściwy typ rekordu do pytania badawczego.
• Poland Online Genealogy Records — przegląd internetowych kolekcji rekordów dla Polski dostępnych w ramach FamilySearch.
• Poland Church Records — specyfika ksiąg kościelnych z ziem polskich.
• Poland Civil Registration — informacje o aktach stanu cywilnego z Polski.
• Poland Jewish Records — specyfika akt dotyczących społeczności żydowskich.
• Poland Archives and Libraries — przegląd polskich archiwów i bibliotek z perspektywy FamilySearch.