← Powrót do wszystkich źródeł

Archiwum Państwowe w Poznaniu to jedna z najstarszych i najbogatszych placówek archiwalnych w Polsce — jego tradycje sięgają archiwum grodzkiego z 1783 roku, a formalnie instytucję utworzono 8 marca 1869 r. 

Zasób AP Poznań obejmuje kilkanaście tysięcy zespołów archiwalnych — metrykalnych, urzędowych, gospodarczych, administracyjnych — oraz ogromną liczbę map, ksiąg miejskich i dokumentów historycznych obejmujących Wielkopolskę i dawny obszar zaboru pruskiego. 

W ostatnich latach archiwum aktywnie digitalizuje część zasobów — m.in. akta USC, kartotekę mieszkańców, co znacznie ułatwia genealogom pracę zdalną. 

Dla kogo?

• Dla genealogów badających rodziny z Wielkopolski (Poznań, okolice, dawny zabor pruski).

• Dla osób szukających akt metrykalnych — urodzeń, małżeństw, zgonów — z XIX i XVIII wieku.

• Dla tych, którzy chcą odtworzyć strukturę społeczności miejskich i wiejskich — za pomocą kartotek ludności, ksiąg miejskich i gruntowych.

• Dla badaczy migracji wewnętrznych, zmian własności gruntów, majątków i dokumentów nieruchomości.

• Dla osób potrzebujących map historycznych, planów miast, dokumentów administracyjnych — np. przy rekonstrukcji starych miejscowości, nazw ulic czy granic parafii.

Co można znaleźć?

• Metryki z parafii i USC — urodzenia, śluby, zgony z XVIII, XIX i XX w. 

• Kartotekę ludności miasta Poznań z lat 1870–1931 — zawierającą dane mieszkańców: imiona, daty, adresy, zawód, status, co jest rzadko zachowanym źródłem. 

• Akta miejskie i gminne: dokumenty administracyjne, akta własności, akta gruntowe/hipoteczne, plany miast, rejestry nieruchomości. 

• Dokumenty urzędowe, sądowe, meldunkowe, spisy ludności oraz inne akta — pomocne przy badaniu migracji, statusu majątkowego, nieruchomości, zmian administracyjnych. 

• Mapy, plany, dokumenty kartograficzne — mogą pomóc z lokalizacją historycznych wsi, parcel, granic, starych nazw miejsc. 

Wskazówki eksperckie

• Korzystaj z kartoteki ludności 1870–1931 — to rzadki i często niedoceniany zbiór; pozwala śledzić mobilność, zmiany adresów, strukturę wielopokoleniowych rodzin, często tam, gdzie metryk brak.

• Używaj różnych nazw dla miejscowości — przedwojenne, niemieckie i polskie — wiele akt pochodzi z czasów zaborów; bez wariantów możesz przegapić interesujące wpisy.

• Jeśli parafia miała duży zasięg — przeszukuj sąsiednie wsie — ludzie często przemieszczali się, zawierali śluby w innych parafiach; warto rozszerzyć zakres poszukiwań.

• Łącz metryki z aktami miejskimi i gruntowymi — to pozwala odtworzyć nie tylko linie rodzinne, ale też status majątkowy, migracje wewnętrzne, zmiany adresów, dziedziczenia.

• Sprawdzaj, co już zostało zdigitalizowane — nieskanowane akta wymagają wizyty lub zamówienia, co warto zaplanować wcześniej.

• Korzystaj z wyszukiwarki online — wiele zespołów jest już dostępnych w projekcie Szukaj w Archiwach, co pozwala przeglądać opisy i skany zdalnie.