← Powrót do wszystkich źródeł

Podlaska Biblioteka Cyfrowa (PBC) to jeden z najważniejszych cyfrowych zasobów regionalnych północno-wschodniej Polski. Projekt tworzony przez Bibliotekę Uniwersytecką w Białymstoku oraz lokalne instytucje kultury udostępnia tysiące cyfrowych publikacji dotyczących historii Podlasia, Suwalszczyzny, Białostocczyzny, ziemi łomżyńskiej oraz obszaru pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego.

Choć PBC nie jest bazą metryk, stanowi kluczowe źródło pomocnicze dla genealogów — pozwala odtworzyć kontekst życia przodków, strukturę społeczną regionu, historię miejscowości, osad, parafii i powiatów, a także zawody, instytucje i migracje historyczne.

Jak działa i co można znaleźć

W zasobach znajdziesz setki rzadkich publikacji: roczniki statystyczne, księgi adresowe, monografie parafii, mapy katastralne, fotografie, gazety z XIX i XX wieku, a także obszerną literaturę dotyczącą dziejów Podlasia.

Książki i monografie:

• historia parafii i miejscowości
• monografie powiatów (Łomża, Białystok, Suwałki)
• opracowania etnograficzne i osadnicze
• publikacje o ludach pogranicza (Polacy, Białorusini, Litwini, Tatarzy)

Gazety i czasopisma — idealne do ustalania:

• ogłoszeń nazwisk
• informacji o wypadkach, ślubach, działalności społecznej
• wykazów członków cechów, stowarzyszeń, szkół
• ogłoszeń urzędowych

Mapy, atlasy, plany:

• mapy Podlasia z XIX–XX w.
• plany miast (Białystok, Łomża, Sokółka, Suwałki, Augustów)
• dawne granice parafii i gmin

Fotografie i ikonografia:

• zdjęcia mieszkańców regionu
• fotografie ulic, zakładów pracy, szkół, wojska
• ilustracje dokumentujące życie codzienne

Rzadkie dokumenty i zbiory specjalne:

• druki urzędowe, statystyczne i spisowe
• publikacje szkolne i regionalne
• pamiętniki, wspomnienia

PBC jest jednym z najlepszych miejsc do poszukiwania kontekstu społecznego, który pozwala zrozumieć historie rodzin z północnego Podlasia.

Dla kogo?

• dla genealogów badających rodziny z Podlasia, ziemi łomżyńskiej, grodzieńskiej, suwalskiej i białostockiej
• dla osób szukających kontekstu historycznego dla metryk z Geneteki, FamilySearch i lokalnych archiwów
• dla badaczy dawnych osad wiejskich, folwarków i kolonii
• dla osób, których przodkowie migrowali w XIX i XX wieku w rejonie północno-wschodniej Polski
• dla tych, którzy chcą poznać lokalne dzieje, zawody, parafie, szkoły i struktury społeczne
• dla badaczy historii społecznej regionu: unitów, prawosławnych i katolików

Wskazówki eksperckie

• Zacznij od wyszukiwarki zaawansowanej. Wpisuj nazwę miejscowości, parafii lub powiatu zamiast nazwisk.
• Sprawdzaj stare gazety. Mogą pojawiać się listy członków stowarzyszeń, nauczycieli, rzemieślników.
• Monografie parafii są kluczowe. Pozwalają poznać historię kościołów, ich filii i kaplic — przydatne, gdy metryki są niekompletne.
• Korzystaj z map. Ułatwiają zrozumienie, gdzie leżała dana kolonia, folwark lub przysiółek.
• Łącz PBC z Jamińskim Projektem Indeksacyjnym. Analizują podobne obszary, więc dane mogą się uzupełniać.
• Porównuj publikacje etnograficzne. Mogą pomóc, jeśli nazwiska mają liczne warianty lub jeśli rodzina należała do innego obrządku.
• Warto wracać regularnie. Biblioteka stale rozbudowuje swoje zbiory.