← Powrót do wszystkich źródeł

GenBaza (Metryki GenBaza) to ogólnopolski, wolontariacki projekt digitalizacji ksiąg metrykalnych i USC, prowadzony społecznie od wielu lat. Serwis wyrósł z wcześniejszego projektu „GenPol”, a od 2022 r. rozwijany jest pod nazwą i domeną GenBaza przez administratora Damiana Murawskiego — kontynuatora dzieła założyciela, Leszka Ćwiklińskiego.

Zbiory powstają dzięki pracy wolontariuszy, którzy samodzielnie fotografują księgi w czytelniach archiwów państwowych i diecezjalnych, a następnie udostępniają skany publicznie. To odróżnia GenBazę od instytucjonalnych bibliotek cyfrowych — rozwój zasobu zależy od tego, kto i gdzie akurat fotografuje, więc pokrycie poszczególnych archiwów, parafii i roczników jest nierówne i stale się zmienia.

Serwis utrzymywany jest z darowizn — koszty serwerów i przechowywania wielu terabajtów skanów pokrywane są ze zbiórek społeczności. W nawigacji GenBazy znajdziesz też linki do powiązanych serwisów regionalnych: Świętogen, Pomerania, PolishGenealogy, Kurpie i Warmia — każdy z nich warto sprawdzić osobno, jeśli badasz przodków z danego regionu.

Jak działa i co można znaleźć

GenBaza nie jest wyszukiwarką osób — to katalog skanów przeglądany strukturą katalogów: archiwum → miejscowość/parafia → rodzaj aktu i rocznik. Na stronie głównej katalogu znajdziesz listę kilkudziesięciu archiwów (m.in. AP Gdańsk, AP Kielce, AP Łódź, AP Płock, AP Przemyśl, AP Katowice, AD Kielce, AAN Warszawa i wiele innych), a w każdym z nich — foldery poszczególnych miejscowości i lat. Dostępna jest też prosta wyszukiwarka miejscowości, ale nie zastępuje ona indeksu osobowego takiego jak Geneteka.

W zbiorach znajdziesz przede wszystkim:

• skany ksiąg parafialnych (metryki chrztów, ślubów, zgonów)
• duplikaty akt USC z lat 1808–1914
• niekiedy księgi ludności i inne dokumenty parafialne

Serwis prowadzi też bieżący dziennik zmian („Nowości”), w którym odnotowywane jest, jaki wolontariusz sfotografował jakie księgi w danym archiwum — dzięki temu można śledzić, co przybyło ostatnio w interesującym Cię archiwum lub parafii. Warto pamiętać, że nie wszystkie nowo dodane skany są w pełni publiczne — część z nich bywa oznaczona jako dostępna tylko w pracowni danego archiwum na miejscu lub wyłącznie dla osób zarejestrowanych jako indeksujące dla danej parafii. Zasady dostępu warto więc zawsze sprawdzić przy konkretnym zbiorze, zamiast zakładać pełną, swobodną dostępność.

Dla kogo?

• dla doświadczonych genealogów, którzy chcą analizować zapis źródłowy, a nie tylko indeksy
• dla osób badających wsie i parafie o niepełnej digitalizacji w Szukaj w Archiwach
• dla tych, którzy wyczerpali już możliwości indeksów (np. Geneteki) i chcą sięgnąć bezpośrednio do skanów, także tam, gdzie oficjalna digitalizacja jeszcze nie dotarła
• dla osób gotowych na przeglądanie katalogów struktura po strukturze, a nie na wyszukiwanie nazwiska jednym zapytaniem

Wskazówki eksperckie

• Zawsze porównuj wpisy z indeksem — błędy indeksatorów są częste, szczególnie w metrykach rosyjskich.
• Analizuj całe strony — świadkowie i chrzestni często są krewnymi.
• Skany z GenBazy mogą zawierać lepszą jakość niż ich odpowiedniki w innych portalach.
• Idealne do badań w sytuacji, gdy indeksy nie obejmują konkretnego rocznika.
• Sprawdzaj regularnie dział „Nowości” — zasób rośnie nieregularnie, w zależności od tego, co akurat sfotografowali wolontariusze; parafia, której nie było wczoraj, może pojawić się jutro.
• Przed planowaniem badań sprawdź, czy interesujący Cię zbiór jest w pełni publiczny — niektóre nowsze skany są ograniczone do przeglądania na miejscu w archiwum lub dla zarejestrowanych indeksujących.
• Jeśli szukasz przodków z Pomorza, Kurpi, Warmii lub obszaru objętego serwisem PolishGenealogy — sprawdź osobno powiązane serwisy regionalne w nawigacji GenBazy, mogą mieć zasoby niedostępne w głównym katalogu.