← Powrót do wszystkich źródeł

Yad Vashem to izraelska instytucja upamiętniająca ofiary Holokaustu oraz dokumentująca pamięć o społecznościach żydowskich zagładzonych podczas II wojny światowej. Jej baza nazwisk (Victims Database / Names Database) zawiera miliony rekordów – imiona, nazwiska, daty urodzeń i zgonów, miejsca pochodzenia, informacje o gettach, obozach, deportacjach i losach rodzin. Do bazy trafiają dane od archiwów, świadków, ocalałych, spisów, raportów wojennych i dokumentów lokalnych.

Dla genealogów badających linie żydowskie z terenów dawnej Polski, Litwy, Ukrainy i całych Kresów jest to jedno z kluczowych źródeł. Nawet jeśli odnajdą metrykę danej osoby, baza Yad Vashem może potwierdzić jej los podczas wojny lub wskazać losy dalszej rodziny.

Dla kogo?

• dla genealogów żydowskiego pochodzenia, poszukujących rodzin zaginionych w Holokauście

• dla potomków emigrantów, którzy chcą sprawdzić losy swoich krewnych

• dla historyków i badaczy losów społeczności żydowskich przed i podczas wojny

• dla osób rekonstruujących drzewo genealogiczne z przerwami pokoleniowymi lub zaginionymi liniami

• dla tych, którzy chcą zweryfikować, czy ich przodkowie byli ofiarami Holokaustu

Co można znaleźć?

• rekordy imion i nazwisk ofiar Holokaustu, z datami urodzenia, miejscem pochodzenia i miejscem śmierci (jeśli znane)

• informacje o gettach, obozach, przesiedleniach, deportacjach

• dokumenty archiwalne: listy więźniów, spisy transportów, meldunki gettowe

• relacje, świadectwa ocalałych, fotografii, wspomnień rodzinnych

• dane o rodzinach – często informacje o rodzicach, małżonkach, dzieciach

• linki do oryginalnych dokumentów lub skanów, jeśli są dostępne

• możliwość pobrania zapisu do własnej genealogii – przydatne przy budowaniu drzew rodzinnych

Wskazówki eksperckie

• Zawsze sprawdzaj różne pisownie nazwisk. W dokumentach wojennych nazwiska często były transliterowane z jidysz albo zmieniane.

• Jeśli nie znajdziesz nazwiska – spróbuj wyszukiwania bez imienia. Czasem zapisano tylko inicjały.

• Sprawdź warianty miejscowości. Wiele małych miasteczek zmieniało nazwę lub miało wersję polską, litewską, ukraińską albo niemiecką.

• Porównuj dane z metrykami, rewizjami rodzin, Yizkor Books, JewishGen — aby potwierdzić tożsamość.

• Zwracaj uwagę na datę i miejsce śmierci. Jeśli brak danych – może to oznaczać, że osoba zginęła w nieznanych okolicznościach lub zaginęła.

• Jeśli znajdziesz krewnych – sprawdź dokumenty archiwalne wskazane w opisie. Często zawierają dodatkowe informacje o rodzinie, miejscu zamieszkania i losach.

• Warto eksportować dane do GEDCOM i porównać z drzewami innych potomków. Yad Vashem obsługuje wiele wariantów pisowni, co pomaga łączyć linie rozproszone geograficznie.

• Łącz informacje z Yad Vashem z bazami lokalnymi (JewishGen, JRI, archiwa państwowe). To pozwala odtworzyć genealogię sprzed wojny i – jeśli możliwe – przebieg historii rodziny.