← Powrót do wszystkich źródeł

Archiwum Państwowe w Toruniu jest jednym z najważniejszych archiwów dla badań genealogicznych w północnej Polsce. Jego zasób obejmuje Kujawy, Ziemię Chełmińską, Pomorze Nadwiślańskie oraz obszary związane historycznie z państwem krzyżackim, Prusami Królewskimi i Prusami Zachodnimi.

Instytucja przechowuje szeroki wachlarz materiałów: metryki kościelne i USC, akta miejskie, księgi gruntowe, a także wyjątkowo bogaty zespół dokumentów średniowiecznych, w tym krzyżackich i miejskich, które nigdzie indziej nie zachowały się tak kompletnie.

Dla genealogów badających rodziny z Torunia, Chełmży, Golubia-Dobrzynia, Brodnicy, Wąbrzeźna, Chełmna i okolic archiwum to podstawowe źródło informacji.

Dla kogo?

• dla genealogów z Kujaw, Ziemi Chełmińskiej, Pomorza Nadwiślańskiego i obszaru historycznych Prus

• dla osób poszukujących metryk katolickich, ewangelickich oraz parafii, które zmieniały przynależność wyznaniową

• dla badaczy wsi i miast o średniowiecznych korzeniach

• dla osób śledzących własność gruntów, spisy ludności i historię gospodarstw

• dla tych, którzy chcą prześledzić migracje XIX i XX wieku na terenie Prus Zachodnich i guberni pomorskiej

Co można znaleźć?

• metryki parafialne i USC z Torunia i regionu: urodzenia, śluby, zgony z XVIII–XX wieku

• akta miejskie Torunia, Chełmna, Brodnicy, Chełmży i innych miast – w tym księgi obywateli, podatków, cechów i nieruchomości

• księgi gruntowe i hipoteczne – rejestry właścicieli, zmiany własności, dane o gospodarstwach

• dokumenty krzyżackie, akta cechowe, księgi ławnicze i sądowe – cenne dla badań historycznych i rekonstrukcji starszych linii

• spisy ludności, rejestry mieszkańców, dokumenty administracji pruskiej

• mapy katastralne, plany miejskie i wiejskie, materiały kartograficzne od XVIII wieku

• akta szkół, sądów, urzędów gminnych i miejskich – przydatne dla badań społecznych

Wskazówki eksperckie

• Sprawdzaj metryki w obu obrządkach – region był wielowyznaniowy, szczególnie w XIX wieku. Parafie ewangelickie mogą zawierać wpisy osób katolickich i odwrotnie.

• Nazwy miejscowości mogą występować w wersjach polskich, niemieckich i staropruskich. Przy wyszukiwaniu uwzględniaj wszystkie warianty, np. Thorn = Toruń, Kulm = Chełmno, Briesen = Wąbrzeźno.

• Księgi gruntowe są kluczowe przy badaniu historii majątków. Umożliwiają ustalenie właścicieli gospodarstw nawet tam, gdzie metryki mają luki.

• Akta miejskie Torunia to jedno z najlepiej zachowanych źródeł w Polsce. Zawierają dane o obywatelstwie miejskim, cechach, nieruchomościach i migracjach.

• Spisy ludności z okresu pruskiego są wyjątkowo dokładne. Mogą zawierać informacje o wyznaniu, zawodzie, miejscu urodzenia i przynależności państwowej.

• Stare mapy katastralne pomogą odnaleźć zaginione wsie i dawne podziały gruntów. To bardzo przydatne narzędzie przy rekonstrukcji struktury osadniczej.