← Powrót do wszystkich źródeł

Lithuanian State Historical Archives (LVIA)


Lithuanian State Historical Archives (LVIA) w Wilnie to jedno z najcenniejszych archiwów dla genealogów badających tereny dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz Kresy północne dawnej Rzeczypospolitej. Przechowuje dokumenty z okresu od XV do XX wieku, obejmujące obszary dzisiejszej Litwy, Białorusi, częściowo Łotwy i północno-wschodniej Polski (Wileńszczyzna, Suwalszczyzna).

To właśnie w LVIA znajdują się jedne z najstarszych i najbogatszych zasobów metrykalnych: księgi parafii rzymskokatolickich, unickich, prawosławnych i ewangelickich, a także rejestry ludności, rewizje podatkowe, spisy wojskowe, dokumenty dominialne i akta ziemskie. Dla wielu rodzin z obszarów, gdzie dokumentacja w Polsce została zniszczona, właśnie LVIA jest jedynym zachowanym źródłem.

LVIA udostępnia część zasobu online w portalu ePaveldas, a także realizuje odpłatne kwerendy, co bywa niezbędne przy badaniach bardziej skomplikowanych.


Dla kogo?

  • dla genealogów badających przodków z Wileńszczyzny, Nowogródka, Grodzieńszczyzny, Suwalszczyzny, Brasławszczyzny

  • dla osób poszukujących ksiąg metrykalnych, które nie zachowały się w Polsce

  • dla badaczy rodzin szlacheckich i ziemiańskich z dawnych powiatów Wielkiego Księstwa Litewskiego

  • dla osób analizujących migracje polsko-litewsko-białoruskie w XIX–XX wieku

  • dla wszystkich, którzy potrzebują dostępu do rewizji, spisów ludności, dokumentów dominialnych i akt hipotecznych


Co można znaleźć?

  • księgi metrykalne – katolickie, unickie, prawosławne i ewangelickie (XVIII–XX w.)

  • rewizje podatkowe – np. rewizja z 1795, 1811, 1816, 1834, 1850 i inne

  • spisy ludności, paszportowe, wojskowe – niezbędne przy rekonstrukcji rodzin w XIX wieku

  • akta majątkowe i hipoteczne – opisy dworów, folwarków, parcelacji, właścicieli ziemskich

  • akta sądowe i ziemskie – testamenty, podziały majątku, sprawy spadkowe

  • inwentarze parafialne i wizytacje – informacje o granicach parafii, wsi, kolonii

  • mapy i plany – unikatowe materiały pomocne przy lokalizacji dawnych osad

  • akta miejskie Wilna i innych miast Wielkiego Księstwa Litewskiego


Wskazówki eksperckie

  • Korzystaj z katalogu LVIA i ePaveldas jednocześnie. Nie wszystkie materiały zdigitalizowano – katalog pokaże, co istnieje fizycznie.

  • Nazwy miejscowości mogą występować w wielu wariantach (polskie, litewskie, rosyjskie). Szukaj wszystkich możliwych form.

  • Rewizje podatkowe są kluczem do genealogii chłopskiej i miejskiej. Zawierają całe rodziny, w tym osoby nieujęte jeszcze w metrykach.

  • Zwracaj uwagę na numerację domów i gospodarstw. W wielu miejscowościach była stabilna przez dekady.

  • Jeśli parafia ma lukę w metrykach, sprawdź rewizje i spisy mieszkańców, które często ją uzupełniają.

  • Przy badaniach szlachty korzystaj z akt ziemskich i grodzkich, w których odnotowywano transakcje majątkowe i wywody szlachectwa.

  • Jeśli pochodzenie rodziny nie jest pewne, zacznij od rejonu najbliższego Wilnu. Migracje na Wileńszczyźnie były kierunkowe i powtarzalne.

  • Przy kwerendzie odpłatnej przygotuj możliwie wąski zakres poszukiwań, bo LVIA rozlicza czas pracy archiwistów.

  • Część skanów w ePaveldas ma zaniżony kontrast – użyj narzędzi edycji. To szczególnie pomaga przy księgach przed 1820 rokiem.