← Powrót do wszystkich źródeł

Archiwum Państwowe w Opolu gromadzi dokumenty dotyczące Śląska Opolskiego, regionu o wyjątkowo złożonej historii narodowościowej, językowej i administracyjnej. Przez stulecia tereny te należały do Królestwa Czech, monarchii Habsburgów, Prus, Niemiec i Polski. Dlatego zasób archiwum jest unikatowym połączeniem polskich, niemieckich i czeskich materiałów, a także metryk wielu wyznań: katolickich, ewangelickich i rzadziej spotykanych ksiąg urzędowych administracji niemieckiej.

AP Opole to jedno z najważniejszych miejsc badań genealogicznych dla osób, których rodziny wywodzą się z pogranicza polsko niemieckiego oraz dla wszystkich poszukujących dokumentacji dotyczącej mieszkańców wsi i miast Śląska z XIX i XX wieku.

Dla kogo?

• dla genealogów badających rodziny śląskie, opolskie i pograniczne

• dla osób szukających korzeni wśród ludności mówiącej po polsku, niemiecku lub w gwarach śląskich

• dla potomków osób objętych akcją weryfikacji narodowości po 1945 r.

• dla badaczy historii miejscowości, gospodarstw i majątków ziemskich

• dla osób badających przodków pracujących w przemyśle, kolei, administracji pruskiej lub niemieckiej

Co można znaleźć?

• metryki parafialne katolickie i ewangelickie, w tym liczne księgi z okresu pruskiego

• akta USC z końca XIX i XX wieku

• księgi meldunkowe i rejestry ludności

• dokumenty administracji pruskiej i niemieckiej

• akta gminne, miejskie i sądowe

• księgi gruntowe i hipoteczne

• materiały dotyczące plebiscytów na Śląsku i okresu powojennych weryfikacji narodowości

• akta szkolne, policyjne i dokumentację zakładów pracy

Wskazówki eksperckie

• Zawsze wyszukuj miejscowości w dwóch wersjach: polskiej i niemieckiej. Wiele ksiąg zachowanych w AP Opole pochodzi z okresu pruskiego, kiedy obowiązywały wyłącznie nazwy niemieckie, np. Oppeln = Opole, Krappitz = Krapkowice.

• Nazwiska na Śląsku często występują w kilku odmianach jednocześnie. Spotykane są formy polskie, niemieckie, spolszczone i germanizowane. Przy wyszukiwaniu stosuj warianty, np.: Nowak/Nowack, Kowol/Kowoll, Mlynek/Mlynik/Mlinek.

• Księgi meldunkowe są kluczowe przy badaniach rodzin robotniczych i górniczych. Przeprowadzki były częste, a meldunki szczegółowe: obejmują adresy, zawody i pełne składy rodzin.

• Dokumenty pruskie są niezwykle dokładne. Często zawierają numery domów, właścicieli gospodarstw, dane o dzierżawie, wyznaniu, narodowości i statusie majątkowym.

• Przy badaniach przodków z pierwszej połowy XX wieku analizuj materiały dotyczące plebiscytu górnośląskiego oraz akta powojennej weryfikacji. Można tam znaleźć deklaracje narodowości, wykazy mieszkańców i szczegółowe informacje o rodzinach.

• Księgi gruntowe to jedno z najcenniejszych źródeł regionu. Pozwalają prześledzić zmiany właścicielskie gospodarstw przez wiele pokoleń i ustalić ciągłość rodzin na wsiach Śląska.