← Powrót do wszystkich źródeł

Archiwum Państwowe w Zamościu obejmuje obszar o wyjątkowo bogatej historii – dawną Zamojszczyznę, część Roztocza oraz miejscowości położone między Lublinem, Chełmem i Biłgorajem. W zasobie znajdują się materiały zarówno z okresu Rzeczypospolitej szlacheckiej, jak i zaborów (rosyjskiego i austriackiego), II RP, okupacji niemieckiej oraz czasów powojennych.

Dla genealogów szczególnie cenne są: akta parafii rzymskokatolickich i greckokatolickich, księgi metrykalne dawnych gmin wyznaniowych, akta gmin wiejskich, księgi meldunkowe, rejestry ludności, dokumenty hipoteczne, bogate zbiory akt cechowych i miejskich oraz unikatowe materiały opisujące życie codzienne regionu.

AP Zamość prowadzi również intensywną digitalizację – część zespołów dostępna jest online w Szukaj w Archiwach oraz w serwisach regionalnych.

Dla kogo?

• dla genealogów badających przodków z Zamościa, Tomaszowa Lubelskiego, Hrubieszowa, Krasnobrodu, Szczebrzeszyna i całej Zamojszczyzny

• dla osób, których rodziny pochodziły z terenów dawnych gmin galicyjskich i rosyjskich w rejonie południowej Lubelszczyzny

• dla badaczy historii Żydów zamieszkujących region (bogate zbiory metryk i dokumentów gmin żydowskich)

• dla osób rekonstruujących historię gospodarstw, kolonii i majątków szlacheckich

• dla genealogów poszukujących danych o migracjach, własności ziemi i strukturze społecznej

Co można znaleźć?

Typowe i unikatowe zbiory, w zależności od miejscowości:

Metryki i akta wyznaniowe

• księgi urodzeń, ślubów i zgonów parafii rzymskokatolickich (XVIII–XX w.)

• metryki greckokatolickie i prawosławne

• księgi metrykalne gmin żydowskich (akty urodzeń, małżeństw, zgonów)

• księgi sygnowane i duplikaty z okresu zaborów

Dokumenty administracji lokalnej

• akta gmin wiejskich i miejskich

• księgi ludności, listy mieszkańców, kontrola ruchu ludności

• księgi meldunkowe i skorowidze adresowe

Akta gospodarcze i majątkowe

• księgi hipoteczne i materiały o własności ziemi

• akta majątków szlacheckich i folwarków

• wykazy podatkowe i spisy gruntów

Akta miejskie i cechowe

• księgi cechów rzemieślniczych

• akta kupców, rzemieślników, kramarzy

• dokumenty dotyczące handlu, rzemiosła i życia miejskiego

Zbiory dotyczące II wojny światowej i wysiedleń

• akta okupacyjne

• dokumenty o wysiedleniach Zamojszczyzny (akcja „Weichsel”)

• materiały dotyczące deportacji ludności żydowskiej

Wskazówki eksperckie

• Zamojszczyzna ma złożoną historię wyznaniową. Sprawdzaj metryki rzymskokatolickie, greckokatolickie i żydowskie – rodziny często zmieniały przynależność w zależności od okresu.

• Skorowidze hipoteczne są kluczem do identyfikacji dawnych gospodarstw. Numer hipoteczny pozwala prześledzić własność przez kilka pokoleń.

• Księgi ludności zawierają pełne rodziny i migracje. Warto przeszukiwać je równolegle do metryk.

• Dla miejscowości położonych blisko granicy z Galicją sprawdzaj także zasoby w AP Rzeszów i AP Przemyśl. Granice administracyjne zmieniały się wielokrotnie.

• Księgi gmin żydowskich z regionu są wyjątkowo cenne. Uzupełniają braki w dokumentacji zniszczonej w czasie wojny.

• Akta okupacyjne mogą zawierać informacje nieobecne w metrykach – listy wysiedlonych, robotników przymusowych, osób deportowanych.

• Sprawdzaj regularnie Szukaj w Archiwach Zamość jest aktywnym ośrodkiem digitalizacji.