← Powrót do wszystkich źródeł

Podlaska Biblioteka Cyfrowa (PBC) to jeden z najważniejszych cyfrowych zasobów regionalnych północno-wschodniej Polski. Projekt tworzony przez Bibliotekę Uniwersytecką w Białymstoku oraz lokalne instytucje kultury udostępnia tysiące cyfrowych publikacji dotyczących historii Podlasia, Suwalszczyzny, Białostocczyzny, ziemi łomżyńskiej oraz obszaru pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego.

Choć PBC nie jest bazą metryk, stanowi kluczowe źródło pomocnicze dla genealogów — pozwala odtworzyć kontekst życia przodków, strukturę społeczną regionu, historię miejscowości, osad, parafii i powiatów, a także zawody, instytucje i migracje historyczne.

W zasobach znajdziesz setki rzadkich publikacji: roczniki statystyczne, księgi adresowe, monografie parafii, mapy katastralne, fotografie, gazety z XIX i XX wieku, a także obszerną literaturę dotyczącą dziejów Podlasia.

Dla kogo?

• dla genealogów badających rodziny z Podlasia, ziemi łomżyńskiej, grodzieńskiej, suwalskiej i białostockiej

• dla osób szukających kontekstu historycznego dla metryk z Geneteki, FamilySearch i lokalnych archiwów

• dla badaczy dawnych osad wiejskich, folwarków i kolonii

• dla osób, których przodkowie migrowali w XIX i XX wieku w rejonie północno-wschodniej Polski

• dla tych, którzy chcą poznać lokalne dzieje, zawody, parafie, szkoły i struktury społeczne

• dla badaczy historii społecznej regionu: unitów, prawosławnych i katolików

Co można znaleźć?

1. Książki i monografie

• historia parafii i miejscowości

• monografie powiatów (Łomża, Białystok, Suwałki)

• opracowania etnograficzne i osadnicze

• publikacje o ludach pogranicza (Polacy, Białorusini, Litwini, Tatarzy)

2. Gazety i czasopisma

Idealne do ustalania:

• ogłoszeń nazwisk

• informacji o wypadkach, ślubach, działalności społecznej

• wykazów członków cechów, stowarzyszeń, szkół

• ogłoszeń urzędowych

3. Mapy, atlasy, plany

• mapy Podlasia XIX–XX w.

• plany miast (Białystok, Łomża, Sokółka, Suwałki, Augustów)

• dawne granice parafii i gmin

4. Fotografie i ikonografia

• zdjęcia mieszkańców regionu

• fotografie ulic, zakładów pracy, szkół, wojska

• ilustracje dokumentujące życie codzienne

5. Rzadkie dokumenty i zbiory specjalne

• druki urzędowe, statystyczne i spisowe

• publikacje szkolne i regionalne

• pamiętniki, wspomnienia

PBC jest jednym z najlepszych miejsc do poszukiwania kontekstu społecznego, który pozwala zrozumieć historie rodzin z północnego Podlasia.

Wskazówki eksperckie

• Zacznij od wyszukiwarki zaawansowanej. Wpisuj nazwę miejscowości, parafii lub powiatu zamiast nazwisk.

• Sprawdzaj stare gazety. Mogą pojawiać się listy członków stowarzyszeń, nauczycieli, rzemieślników.

• Monografie parafii są kluczowe. Pozwalają poznać historię kościołów, ich filii i kaplic — przydatne, gdy metryki są niekompletne.

• Korzystaj z map. Ułatwiają zrozumienie, gdzie leżała dana kolonia, folwark lub przysiółek.

• Łącz PBC z Jamiński Projekt Indeksacyjny.  Analizują podobne obszary, więc dane mogą się uzupełniać.

• Porównuj publikacje etnograficzne. Mogą pomóc, jeśli nazwiska mają liczne warianty lub jeśli rodzina należała do innego obrządku.

• Warto wracać regularnie. Biblioteka stale rozbudowuje swoje zbiory.