← Powrót do wszystkich źródeł

Archiwum Państwowe w Przemyślu jest jednym z najważniejszych archiwów dla genealogów badających południowo-wschodnią Polskę, dawną Galicję, tereny przygraniczne oraz miejscowości, które przez stulecia przechodziły między różnymi strukturami państwowymi. Jego zasób jest niezwykle różnorodny: obejmuje dokumenty z okresu staropolskiego (akta grodzkie i ziemskie), z czasów austriackiego zaboru, metryki kościelne, akta gmin oraz bogate zbiory dotyczące ludności wielowyznaniowej: katolickiej, greckokatolickiej, prawosławnej i mojżeszowej.

To archiwum jest szczególnie istotne dla osób, których rodziny pochodziły z pogranicza polsko-ukraińskiego, zwłaszcza z terenów dzisiejszego Podkarpacia, a także obszarów dawnych powiatów należących obecnie do Ukrainy.

Dla kogo?

• dla genealogów szukających przodków z terenów Podkarpacia, ziemi przemyskiej i dawnej Galicji

• dla osób potrzebujących metryk łacińskich, greckokatolickich i ruskich, które na tych terenach występowały obok siebie

• dla badaczy rodzin migrujących między Galicją a Kresami południowymi

• dla osób odtwarzających historię miejscowości, rodów szlacheckich, właścicieli gospodarstw i majątków ziemskich

• dla osób, których rodzina mogła być wysiedlona, repatriowana lub przemieszczała się w czasie i po II wojnie światowej

Co można znaleźć?

• metryki kościelne: katolickie, greckokatolickie, prawosławne, mojżeszowe

• akta USC z czasów austriackich, międzywojennych i powojennych

• akta grodzkie i ziemskie (bardzo cenne dla badań sprzed XVIII wieku)

• księgi ludności stałej, spisy mieszkańców, rejestry podatkowe

• akta gmin wiejskich i miejskich: własność gruntów, podatki, sprawy administracyjne

• dokumenty dotyczące żandarmerii, sądów, szkół, komisji wojskowych

• austriackie akta administracyjne: szczegółowe, często bardzo dokładne

• bogate zbiory kartograficzne: mapy katastralne, plany miejscowości, mapy wojskowe

• akta wojskowe i konskrypcyjne z okresu monarchii austro-węgierskiej

Wskazówki eksperckie

• Zawsze sprawdzaj metryki trzech obrządków: łacińskiego, greckokatolickiego i ruskiego. Na tym terenie rodziny często zmieniały obrządek lub były zapisywane w kilku księgach równolegle.

• Nazwy miejscowości mogą występować w różnych wersjach: polskiej, ukraińskiej, niemieckiej (z okresu austriackiego), a czasem spolszczonej. Warto sprawdzać warianty.

• Austriackie księgi ludności i spisy domów to kopalnia wiedzy: zawierają nazwiska wszystkich mieszkańców wsi, numery domów, relacje rodzinne i daty.

• Akta gminne i hipoteczne mogą pomóc, gdy brakuje metryk: wykazy właścicieli, księgi gruntowe, podatki, zmiany własności pozwalają odtworzyć historię gospodarstw.

• Mapy katastralne Galicji są jednym z najcenniejszych źródeł wizualnych: można dzięki nim ustalić dokładne położenie domów, granice pól, numerację działek.

• Przy braku metryk z II wojny światowej i okresu powojennego sprawdzaj akta przesiedleń i repatriacji. Wiele rodzin z tego regionu zmieniało miejsce zamieszkania w latach 1939–1950.