← Powrót do wszystkich źródeł

Archiwum Narodowe w Krakowie to jedna z najstarszych instytucji archiwalnych w Polsce, przechowująca dokumenty kluczowe dla historii Małopolski i samego Krakowa. Jego zasób obejmuje setki tysięcy jednostek archiwalnych – od średniowiecznych pergaminów i ksiąg sądowych, przez księgi miejskie i cechowe, po akta metrykalne, gminne, hipoteczne oraz bogate zbiory ikonograficzne.

Dla genealogów badających tereny dawnego województwa krakowskiego, galicyjskie struktury administracyjne oraz dawne wsie i miasteczka regionu jest to jedno z najważniejszych miejsc poszukiwań. Archiwum posiada również szczególnie bogate materiały z czasów zaboru austriackiego – m.in. regulacje gruntowe, mapy katastralne, akta cyrkułów i gmin.

ANK udostępnia część zbiorów online w serwisie szukajwarchiwach.gov.pl, a reszta dostępna jest na miejscu w czytelniach przy ul. Rakowickiej i Siennej.

Dla kogo?

• dla genealogów badających rodziny z Małopolski, w tym Krakowa, Podhala, Sądecczyzny, Ziemi Tarnowskiej i Galicji Zachodniej

• dla osób poszukujących akt hipotecznych, katastralnych i gminnych z XIX i początku XX wieku

• dla użytkowników rekonstruujących historię wsi, parafii, folwarków i dawnych własności ziemskich

• dla badaczy historii mieszczaństwa krakowskiego – księgi cechowe i miejskie zawierają ogromne ilości danych

• dla osób analizujących migracje do Krakowa z całej Galicji

Co można znaleźć?

• księgi metrykalne i USC – zarówno oryginały, jak i duplikaty z wielu parafii regionu (część online)

• akta hipoteczne i wieczyste – z miast i wsi Małopolski, z dokładnymi opisami nieruchomości, właścicieli i transakcji

• mapy katastralne i operaty gruntowe Galicji – unikatowe źródło do rekonstrukcji dawnych parceli

• akta gminne i cyrkułowe – dokumenty administracji zaboru austriackiego

• księgi miejskie Krakowa – przyjęcia do prawa miejskiego, cechy, księgi ławnicze, testamenty

• spisy ludności i rejestry mieszkańców – szczególnie wartościowe dla XIX–XX wieku

• fotografie, plany miast, ikonografia – portrety, widoki miejscowości, zakłady pracy

• akta sądowe i notarialne – sprawy spadkowe, podziały majątków, kontrakty kupna-sprzedaży

Wskazówki eksperckie

• Przy pracy z XIX wiekiem zaczynaj od map katastralnych. Pozwalają ustalić numery parcel, które często powtarzają się w aktach hipotecznych.

• Akta hipoteczne są kluczem do rekonstrukcji rodzin chłopskich i mieszczańskich. Zawierają nazwiska właścicieli, spadkobierców i dokładne opisy majątku.

• Zwracaj uwagę na akta gminne – często zawierają spisy mieszkańców, podatników i właścicieli gospodarstw.

• W przypadku Krakowa sprawdź księgi cechowe. Czeladnicy i mistrzowie często zapisywali tam pochodzenie, zmianę miejsca zamieszkania i zawód.

• Sprawdzaj także akta dominialne dworów i majątków. Często wymieniają mieszkańców wsi, powinności chłopów i wykazy osadników.

• Jeżeli parafia nie ma zachowanych metryk, poszukaj jej w duplikatach w aktach sądowych lub gminnych.

• W ankach galicyjskich szukaj dopisków w języku niemieckim lub łacińskim. Często wskazują migracje, pochodzenie lub wcześniejsze małżeństwa.